expertise&

IE-rechten

Stel je eens voor: als museum heb je een standbeeld aangekocht van een opkomende kunstenaar. De marketing-stagiair heeft van het standbeeld een mooie foto gemaakt en deze, met gepaste trots, geplaatst op de website en ook in de (online) catalogus van het museum een plekje gegeven. De directie van het museum is zich van geen kwaad bewust. Ze zijn toch immers eigenaar van het standbeeld geworden? Waarom het antwoord op de vraag complexer is dan het museum vermoedt, heeft alles te maken met het 'intellectuele eigendom' dat op het kunstwerk rust. Het is helaas een veelvoorkomend misverstand dat de eigenaar van een (kunst)werk er zomaar alles mee mag doen wat hij of zij wenst. Het intellectuele eigendom steekt daar namelijk een stokje voor. Alhoewel het museum eigenaar is geworden van het fysieke exemplaar, betekent dit niet automatisch dat het museum ook het intellectueel eigendom daarop heeft gekregen. Aan het, ogenschijnlijk onschuldig, plaatsen van een foto van het standbeeld op social media, zitten dus meer haken en ogen dan verwacht.

Licentie of overdracht?

De Nederlandse Auteurswet schrijft voor dat de overdracht van auteursrechten dient plaats te vinden via een daartoe bestemde akte ('een schriftelijk ondertekend stuk'). Het is daarom ook niet mogelijk om auteursrechten mondeling over te dragen. Door de overdracht wordt een andere partij rechthebbende op de auteursrechten van het werk. In de praktijk wordt wel gesproken over een andere ‘eigenaar’ van het auteursrecht. Bij een licentieovereenkomst wordt ‘slechts’ een gebruiksrecht op het werk verleend; het auteursrecht blijft bij de rechthebbende. Toch zijn er ook wel wat overeenkomsten te vinden. Net zoals er voor het gebruiksrecht een licentievergoeding kan worden gevraagd, kan er ook voor de overdracht een 'afkoopsom' worden afgesproken.

Even rechtzetten

Het ontstaan van het auteursrecht is in Nederland aan geen enkele formaliteit gebonden. Je hoeft dus helemaal niets te registreren, ook geen aanvraag te doen bij een of andere instantie of op een andere manier je auteursrecht in werking te laten treden. Dat betekent dat het auteursrecht op, bijvoorbeeld, die foto die je net hebt gemaakt, ontstaat op het moment van het maken van het werk. Dat wil overigens niet zeggen dat je je altijd op het auteursrecht kunt beroepen. Als je iets van een ander kopieert krijg je hier natuurlijk geen auteursrecht op. Voor auteursrechtelijke bescherming is namelijk vereist dat het werk een ‘eigen oorspronkelijk karakter’ heeft en het de ‘persoonlijke stempel van de maker’ draagt.

Auteursrecht op open source software?

Ook open source software geniet auteursrechtelijke bescherming. Computerprogramma’s worden namelijk als ‘werk’ onder de Auteurswet (Aw) beschermd. De maker van software (developer) heeft als auteursrechthebbende bepaalde rechten waarmee zijn positie als maker beschermd wordt. Zo biedt het auteursrecht de maker van een werk het alleenrecht om het openbaar te maken en / of te verveelvoudigen (exploitatierechten). Hiermee kan je als maker tegen derden optreden die zonder jouw toestemming gebruik maken van de door jou ontwikkelde software.

Waar kunnen wij jou bij helpen?

Onze juristen zijn gespecialiseerd in het intellectueel eigendomsrecht. Zo zijn we dagelijks bezig met het beantwoorden van vragen omtrent het auteursrecht (mag je nou wel of niet een YouTube-video embedden?), het opstellen van licenties, het in kaart brengen van eventuele risico’s bij een overdracht en het bijstaan van ondernemers in IE-gerelateerde conflicten. Het behoeft geen betoog dat we volledig op de hoogte zijn van het recht. We begrijpen evenwel dat je als ondernemer je niet alleen aan het recht wilt houden, maar vooral ook op zoek bent naar een oplossing die voor jouw bedrijf, in jouw branche, werkt. Die uitdaging nemen we graag op ons.