Wanneer zijn Algemene Voorwaarden vernietigbaar?

In onze vorige blogs uit deze Algemene Voorwaarden blog serie is besproken hoe je op de juiste manier jouw Algemene Voorwaarden gebruikt en wat er moet gebeuren wanneer de wederpartij ook zijn Algemene Voorwaarden onderdeel wil laten maken van de overeenkomst. In de blog van deze week bespreken we hoe het mogelijk is dat jouw Algemene Voorwaarden niet altijd onverkort van toepassing blijken te zijn.

Schending van de informatieplicht

We hebben het al eerder besproken, maar kunnen het niet vaak genoeg blijven herhalen: het hebben van Algemene Voorwaarden is niet genoeg. Als je de wederpartij niet op de juiste manier een redelijke mogelijkheid tot kennisneming hebt geboden, bestaat er de kans dat jouw voorwaarden vernietigd worden. Stuur je jouw voorwaarden pas bij de factuur mee, stuur je ze op de verkeerde manier op, of stuur je ze helemaal niet op... Allemaal voorbeelden waardoor de wederpartij jouw voorwaarden kan vernietigen.

In strijd met een dwingende wetsbepaling of onredelijk bezwarend

Van de wet mag je soms afwijken. In juristen-taal noemen we dit ‘regelend recht’. Een dwingende wetsbepaling daarentegen, betekent dat afwijking niet is toegestaan. De zwarte lijst is bijvoorbeeld zo’n dwingende wetsbepaling. Hierin staan een aantal bedingen opgenomen die altijd onredelijk bezwarend zijn bij consumentenovereenkomsten. Als je dan toch zo’n beding opneemt, handel je in strijd met een dwingende wetsbepaling. Bij twijfel over de betekenis van een beding bij een consumentenovereenkomst, prevaleert de voor de consument gunstigste uitleg. Daarnaast mag een beding niet onredelijk bezwarend zijn. Balanceer je in jouw Algemene Voorwaarden op de rand van het redelijke, dan zou het dus zo kunnen zijn dat een beding vernietigbaar is. Of een beding onredelijk bezwarend is, hangt af van de omstandigheden van het geval, een grijs gebied dus. De rechter let hierbij op de aard en de overige inhoud van de overeenkomst, de wijze waarop de voorwaarden tot stand zijn gekomen, de wederzijds kenbare belangen van partijen en de overige omstandigheden van het geval.

Mythes over Algemene Voorwaarden

Tot slot nog even een mythe die we hierbij uit de wereld gaan helpen. Als er gezegd wordt dat Algemene Voorwaarden worden vernietigd, betekent dit meestal dat een gedeelte van de voorwaarden vernietigd worden. In de regel blijven de rest van de afspraken die jij in jouw voorwaarden hebt opgenomen, gewoon in stand. Dit is anders als de voorwaarden niet op de juiste wijze ter hand zijn gesteld: dan kan het gehele pakket Algemene Voorwaarden ongeldig zijn.

Tips van onze juristen:

  • Zorg ervoor dat je de wederpartij op de juiste manier een redelijke mogelijkheid tot kennisneming hebt geboden van jouw voorwaarden.

  • Neem geen bedingen op in jouw voorwaarden die voorkomen op de grijze en zwarte lijst (zeker niet bij een overeenkomst met een consument!). Gewoon niet doen. Klaar.

  • Ga ervan uit dat het geen goede zet is om in jouw voorwaarden de aansprakelijkheid helemaal uit te sluiten, met een in jip-en-janneke taal ‘Ik ben in geen enkel geval aansprakelijk’ opgesteld beding. Je mag namelijk geen aansprakelijkheid in het geval van opzet of bewuste roekeloosheid uitsluiten. Als je jouw aansprakelijkheid volledig uitsluit en de situatie van opzet en bewuste roekeloosheid niet bespreekt, kan dit hierdoor zelfs in jouw nadeel werken bij een eventueel geschil voor de rechter. Dit beding kan dan worden vernietigd, waardoor je volledig aansprakelijk bent en dat was nou juist niet de bedoeling! Een volledige uitsluiting van aansprakelijkheid kan ook niet houdbaar zijn wegens andere redenen, bijvoorbeeld omdat het in de omstandigheden van het geval niet redelijk wordt geacht. Bij een consumentenovereenkomst is het beding waarin de aansprakelijkheid wordt uitgesloten of beperkt, op de zwarte en grijze lijst geplaatst en kan je dus nooit jouw aansprakelijkheid volledig uitsluiten. Bovendien, zou jij in zee willen gaan met een bedrijf dat geen enkele aansprakelijkheid accepteert, ook al hebben ze er nog zo’n potje van gemaakt?

  • Voorkom dat een beding vernietigbaar is doordat het een onredelijk bezwarend beding is, door niet op de rand van het redelijke te balanceren.