Een bemiddelingsbureau starten of toch via een tussenkomstmodel freelancers en opdrachtgevers bij elkaar brengen? De juridische verschillen.

De termen zzp’er, freelance of “zelfstandige” zijn niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Zo werken ook in de ICT-branche veel software developers op projectbasis, en dus niet als vaste werknemer - in loondienst - bij één bedrijf. De magie van het internet heeft er uiteraard voor gezorgd dat veel freelancers ook “over de grens” projecten kunnen aannemen. In de praktijk vinden freelancers en opdrachtgevers elkaar dikwijls met de hulp van een intermediair. Er ontstaat zodoende een driehoeksrelatie: zzp’er, eindopdrachtgever en de intermediar. Deze driehoeksrelatie kan op verschillende manieren worden vormgegeven en zo zijn er in de praktijk eigenlijk diverse “modellen” ontstaan. Elk model heeft zijn eigen juridische eigenaardigheden. Wij zien echter vaak dat intermediars niet precies weten welk model ze gebruiken en wat voor overeenkomsten en andere juridische zaken hiervoor moeten worden geregeld. In het licht van de Wet DBA, fictieve dienstbetrekkingen, aansprakelijkheden en andere juridische risico’s is dit toch echt geen overbodige luxe. Voordat je als intermediar aan de slag gaat, zal je dus eerst moeten begrijpen welk(e) model(len) je nou eigenlijk gaat gebruiken: bemiddeling, tussenkomst, detachering, uitzending? De grootste verwarring lijkt vooralsnog te bestaan tussen (juridische)tussenkomst en bemiddeling. In deze blog leggen wij je uit, wat precies het verschil is tussen deze twee modellen en op welke juridische aspecten je moet letten.

Bemiddeling of tussenkomst? Het verschil

We verklappen het alvast vooraf: nee, je bent geen echte bemiddelaar indien jij gewoon zelf met de zzp’er een overeenkomst van opdracht afsluit, deze uitbetaald en je de eindopdrachtgever vervolgens rechtstreeks factureert. Als bemiddelaar is het immers je doel om een overeenkomst tot stand te doen laten komen tussen twee partijen (“zzp’er en opdrachtgever”); je bent zelf geen partij bij deze overeenkomst. Duizelt het je al? No worries, we leggen het verschil tussen tussenkomst en bemiddeling hieronder stap voor stap uit.


Een bemiddelingsbureau starten  

Indien je als bemiddelaar optreedt tussen de freelancer en de eindopdrachtgever, is jouw functie “slechts” het tot stand laten komen van een overeenkomst tussen de freelancer en de eindopdrachtgever. Tussen de zzp’er en de eindopdrachtgever wordt dus een rechtstreekse overeenkomst gesloten. Alhoewel je wel een schriftelijke bemiddelingsovereenkomst aan jouw freelancer kan voorleggen (en dit ook zeker verstandig kan zijn), ziet deze bemiddelingsovereenkomst slechts op het tot stand laten komen van een overeenkomst van opdracht tussen de freelancer en een derde partij (de eindopdrachtgever). Je gaat aldus niet zelf met de freelancer een “werkrelatie” aan. De freelancer verplicht zich slechts tegenover de eindopdrachtgever om arbeid te verrichten, niet tegenover jou als intermediair. De bemiddelingsovereenkomst zegt dan ook niets over de rechtsverhouding tussen de freelancer en de eindopdrachtgever. Dit is een juridische relatie waar jij geen deel van uitmaakt! Jouw taak stopt bij het bemiddelen.


(Juridische) tussenkomst

Bij tussenkomst ben je als intermediar zelf de opdrachtgever van de freelancer (je sluit met deze een overeenkomst van opdracht). Tegelijkertijd sluit je als intermediar ook met de eindopdrachtgever (het bedrijf dat de diensten van de freelancer nodig heeft) een overeenkomst van opdracht. Als intermediar ben je dus de opdrachtnemer van de eindopdrachtgever. “Juridische tussenkomst” is dus eigenlijk gewoon een situatie van onderaanneming!

Alhoewel de freelancer in feite werkt voor de eindopdrachtgever, heeft deze geen directe juridische relatie met de freelancer. Als Intermediar fungeer je dus als schakel tussen de freelancer en de eindopdrachtgever. De zzp’er factureert jou als intermediar voor de door zijn/haar geleverde diensten. Vervolgens factureer jij de eindopdrachtgever voor de door jou geleverde diensten (naja, in feite door de freelancer geleverd natuurlijk + een toeslag).

Omdat je als intermediar zelf de opdracht aangaat met de eindopdrachtgever en je dus ook de rechten en plichten uit deze overeenkomst draagt als opdrachtnemer, maar ondertussen afhankelijk bent van de freelancer voor de feitelijke uitvoering van het werk, is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Wat ga je doen als de eindopdrachtgever niet blij is met het werk (feitelijk uitgevoerd door de freelancer maar als opdrachtnemer ben jij gewoon verantwoordelijk) en niet wil betalen maar de zzp’er jou wel gewoon factureert voor de geleverde diensten?

  • Wat als de freelancer meer uren werkt dan oorspronkelijk overeengekomen en deze bij jou wilt factureren, maar de eindopdrachtgever hier niets van wilt weten?

  • Hoe zorg je ervoor dat de freelancer de vertrouwelijke informatie die hij/zij over de eindopdrachtgever verkrijgt, geheim houd?


Voorkomen fictieve dienstbetrekking tussen intermediair en zzp’er

Als je hebt besloten om als intermediair aan de slag te gaan, heb je vast al wel gehoord van termen als “schijnzelfstandigheid” of “fictieve dienstbetrekking”. Als intermediar wil je voorkomen dat er sprake is van een (echte of fictieve) dienstbetrekking, omdat je anders loonheffingen dient in te houden (en nog aan een boel andere voorwaarden dient te voldoen). Als intermediar loop je vooral risico op naheffingen (oeps, er was toch wel sprake van een fictieve dienstbetrekking) indien je werkt via het tussenkomstmodel. Je wilt er dus zeker van zijn dat jouw zzp’er daadwerkelijk als “ondernemer” wordt beschouwd door de belastingdienst. Om een dienstbetrekking te voorkomen tussen jou en de zzp’er, zal je je aan een aantal spelregels moeten houden. Het is verstandig om deze ook in de overeenkomst met de zzp’er vast te leggen.

Goed nieuws: de belastingdienst heeft aangegeven dat je nog niet bang hoeft te zijn voor naheffingen omdat de handhaving van de wet DBA in ieder geval tot 1 januari 2020 is uitgesteld (tenzij je kwaadwillend bent).

Slecht nieuws(?): er is alweer een opvolger van de Wet DBA “in the making”. Waarschijnlijk betekent dit dat al die modelovereenkomsten de prullenbak weer in kunnen. Bij Spaans&Spaans blijven we op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen op dit gebied.

Heb je hier hulp bij nodig? Onze juristen helpen regelmatig (startende) intermediaries bij het opstellen van dergelijke contracten. Neem gerust even contact met ons op.