Heb jij een slimme deurbel? Pas op met het filmen van de openbare weg en de tuin van je buurman

Een half miljoen Nederlanders hebben inmiddels een zogenaamde slimme deurbel. Waar we vroeger de bel hoorden afgaan bij de voordeur en op blind vertrouwen de deur maar moesten openen, is de deurbel anno 2020 geëvolueerd tot een technisch hoogstandje: door de ingebouwde camera in de deurbel kun je precies zien wie er voor jouw deur staat. De Nederlandse privacywaakhond (Autoriteit Persoonsgegevens) waarschuwt in een bericht van de NOS over het gebruik van dergelijke slimme deurbellen. Deurbellen met een ingebouwde camera mogen niet zomaar worden opgehangen richting buren of de openbare weg, benadrukt de privacywaakhond. Doe je dat wel, dan moet je daar een goede reden voor hebben. Een geldige reden om de openbare weg te filmen, is bijvoorbeeld omdat er nog niet zo lang geleden bij je thuis is ingebroken. Ook benadrukt de privacywaakhond nogmaals dat je altijd je best moet doen om zo min mogelijk de openbare weg of het huis van de buren te filmen.

De slimme deurbel: mag dat eigenlijk wel onder de AVG?

Wanneer de camera enkel is gericht op het eigen terrein en er bijvoorbeeld geen beelden worden gemaakt van de openbare weg of de tuin van de buren, is de AVG niet van toepassing. Cameratoezicht door personen (via zo’n slimme deurbel) is in principe dus toegestaan. Veel camera’s van slimme deurbellen filmen nu juist wél die openbare weg achter het huis, of staan (deels) gericht op de voordeur van de buren. Dan is de AVG wel degelijk van toepassing en moet je het doel en de grondslag bepalen waaronder je persoonsgegevens gaat verwerken. Dat is natuurlijk ook logisch, want het is bepaald niet prettig als jouw buren zomaar een camera op jouw tuin kunnen richten onder het mom van “ja maar, dat doen we echt alléén voor onze veiligheid!”.

De grondslag die in aanmerking komt voor de verwerking van persoonsgegevens door middel van zo’n slimme deurbel die bijvoorbeeld ook de openbare weg filmt, is het gerechtvaardigd belang. De eerder genoemde situatie waarin er nog niet zo lang geleden bij je is ingebroken, zou een gerechtvaardigd belang kunnen opleveren. Je zal dus altijd een belangenafweging moeten maken vóórdat je de slimme deurbel plaatst, wanneer je je beroept op het gerechtvaardigd belang als grondslag: is die slimme deurbel wel echt nodig, wat zijn de gevolgen voor de mensen die gefilmd worden, hoe ernstig is eigenlijk de inbreuk op de privacy van mensen die gefilmd worden, enzovoorts.

Als je die belangenafweging hebt gemaakt en je bent tot de conclusie gekomen dat jouw belang zwaarder weegt dan dat van de betrokkenen, zul je volgens de letter van de AVG maatregelen moeten nemen om de verzamelde gegevens te beveiligen. Je moet bovendien de mensen die op jouw terrein komen informeren dat zij worden gefilmd (het merk Ring levert bijvoorbeeld stickers mee om het cameratoezicht duidelijk te maken) en tot slot zul je het cameratoezicht moeten documenteren in een verwerkingsregister. In zo’n register neem je bijvoorbeeld op wat het doeleinde en de wettelijke grondslag is voor de verwerking van de persoonsgegevens, wie de gegevens ontvangt (de verkoper Ring bijvoorbeeld), wanneer je de gegevens wist en welke beveiligingsmaatregelen je hebt genomen. Ik moet overigens de eerste persoon met zo’n slimme deurbel nog tegenkomen die dit register ook daadwerkelijk heeft opgesteld.

Als je een belangenafweging hebt gemaakt en je bent tot de conclusie gekomen dat jouw belang niet zwaarder weegt dan dat van de betrokkenen en je filmt toch, dan ben je eigenlijk illegaal bezig.


Overigens zijn veel populaire verkopers van de slimme deurbel (zoals Ring) gevestigd in de Verenigde Staten en worden de beelden die met de slimme deurbellen worden gemaakt opgeslagen op servers in de VS. En laat er nu net nog niet zo lang geleden een uitspraak zijn geweest waarin de doorgifte van gegevens naar de VS op zeer losse schroeven is komen te staan…


Auteur: Lucia Spaans